مشروعيت و مستحسن بودن فرستادن صلوات بر رسول الله (ص) پيش از اقامه نماز

بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله رب العالمين و الصلاة و السلام علي سيدنا محمد و آله و صحبه اجمعين .

فرستادن صلاة و سلام بر روان پاك حضرت رسول الله(ص) از اذكار و عبادات مهم است كه هم قرآن و هم حديث به آن امر فرموده اند و حتي علماي رباني درباره فضايل صلوات كتابهاي متعددي نوشته اند . از طرفي صلاوت بر رسول الله (ص) از اعمال انسان مسلمان است و بنابراين تحت يكي ازاحكام پنجگانه (واجب ،سنت ،مكروه ،حرام ، مباح )البته بسته به زمان و مكان آن قرار مي گيرد كه در ادامه به اثبات مستحب (سنت) بودن فرستادن صلوات بر حضرت پيش از اقامه ي نماز مي پردازيم .

1-   فرستادن صلوات به نص صريح قرآن امرشده است و امر مذكور يا واجب است و يا سنت : ( ان الله و ملائكته يصلون علي النبي يا ايها الذين آمنوا صلوا عليه و سلموا تسليما – همانا خداوند و فرشتگان او بر رسول الله صلوات مي فرستند ،(پس) اي گروه مؤمنين شما نيز بررسول صلوات بفرستيد .) در باره ي آيه ي مذكور بايد گفت كه امر به صلوات امري عام و غير مقيد به چيزي و يا زمان و مكاني است و در  اصول فقه  مواردي از اين قبيل مشمول قاعده اي است به اين صورت كه عمل به مفاد عام و كلي آيه قبل از تخصيص كردن آن به چيزي و يا جايي و يا مكاني، جايز است و همانطور كه مشاهده مي شود در آيه ي مذكور هيچ تخصيصي براي آيه در نظر گرفته نشده است و اگر تخصيصي در نظر گرفته شود تخصيصي عقلي است، مثلا فرستادن صلوات در جاهايي مانند مكان و يا زمان  قضاء حاجت و يا محلهاي كثيف و... حرام و غير مشروع است و در بقيه ي مكانها و زمانها چون تخصيصي نقلي (قرآن و حديث) برمفاد آيه نشده ، لذا غير مشروع نبوده ، يا واجب است يا سنت .

2-   اهل سنت و جماعت قائل به اين نيستند كه صلوات پيش از اقامه ،جزء كلمات اقامه است .بلكه معتقديم كه اقامه شامل (الله اكبر 2 بار – شهادتين – حي علي الصلاه – حي علي الفلاح – قد قامت الصلاه 2 بار – الله اكبر 2 بار – لا اله الا الله ) بوده اما فرستادن صلوات قبل از اقامه مانند اين است كه شخصي قبل از اداي نماز و يا  شروع به هر عبادت ديگري بر رسول الله (ص) صلوات بفرستد و يا حتي سخنان عادي بگويد، كه هيچ مسلمان عاقل و دانايي برحرام بودن آن فتوا نمي دهد و مستحسن بودن و نيكو بودن صلوات را انكاري نمي كند، چون گفتيم آيه ي صلوات امري عام است و هر زماني و يا مكاني را شامل مي شود مگر مواردي كه نهي مخصوصي بر آن وارد شده باشد مانند محل هاي نجس و غيره .

3-   فرستادن صلوات بر رسول الله (ص) در تشهد اخير نماز و بنا بر نظر برخي فقهاي اهل سنت ( هر چهار مذهب) در هنگام نام بردن رسول الله (ص) واجب است و در بقيه ي زمانها و مكانها سنت است كه در برخي موارد سنت موكد است مانند صلوات مخصوص بعد از اذان و يا هنگام دعا (قيل و وسط و بعد از دعا ) و در برخي موارد سنت غير مؤكد است و در محلها و يا زمانهايي كه مكان نجاست و ... است حرام است .

4-   گروهي از اهل بدعت مانند وهابي ها و سلفي ها كه اساسا با محبت رسول الله (ص) مخالف و معارضند مي گويند كه فرستادن صلوات قبل از اقامه بدعت است چون در عهد رسول الله نبوده است و بعدها آن را به اقامه اضافه نموده اند. براي پاسخ به اين سوال بايد گفته شود بدعت داراي دو مفهوم است: مفهوم لغوي و مفهوم شرعي . كه در مفهوم لغوي هر چيزي كه در زمان رسول الله (ص) نبوده را بايد بدعت دانست مانند بسياري از مواردي كه بعدها بوجد آمد مثلا نقطه وحركت واعراب گذاري قرآن و تدوين علوم مختلف اسلامي و ايجاد مدارس علوم ديني و در عصر حاضر نيز به عنوان نمونه بايد ثبت قران در كاست و سي دي و ... را جزء بدعت شمرد و آنها را حرام دانست چون در عهد رسول الله نبوده اند كه اين برداشت از بدعت اساسا منش و تفكر افراد جاهل مي باشد . اما بدعت از نظر شرعي است كه مورد مذمت حديث و شريعت بوده ،هر چيز نو ظهوري  است كه مخالفت صريح با نص قران و يا فرمايش رسول الله (ص) و يا اجماع  امت داشته باشد .كه فرستادن صلوات بر حضرت اساسا مخالفتي با نص صريح نداشته بلكه پيروي واقعي از نص قرآن است .

5-   در خاتمه براي بيشتر روشن شدن عقائد و نظر سلف صالح و علماي طراز اول مذهب حضرت امام شافعي در اين باره به نقل نظرات برخي از علماي محقق و رباني گذشته مي پردازيم:

           أ‌-     (كتاب فتوحات ربانيه شرح اذكار نوويه- ج2/112) كه اثر علامه سيد محمد علان الصديقي است و شرحي است بر كتاب اذكار امام نووي در حديث رسول الله (ص))):و همچنين سنت است هنگام اقامه نماز بر رسول الله صلوات فرستاده شود همچنانكه امام نووي در كتاب شرح الوسيط خود آن را بيان داشته و حتي در باره ي آن رساله اي تاليف نموده اند، همچنين عامري در كتاب بهجه المحافل در بيان محلهاي صلوات آن را بيان داشته و فرموده :و عند ما تشرع في الاقامه : يعني هنگام شروع نموده به اقامه سنت است صلوات فرستاده شود )) لازم به ذكر است كه امام نووي از علماي طراز اول اسلام است كه تاليفات بسيار مانند كتاب المجموع در فقه 12 جلدي – كتاب شرح صحيح مسلم – كتاب منهاج در فقه كه كتاب درسي طلبا علوم ديني است و ...

           ب‌-    (كتاب مغني المحتاج شرح منهاج اثر امام خطيب شربيني – ج4/273) :((سنت است هنگام ذبح كردن حيوان و شروع به آن بر رسول الله صلوات فرستاد چرا كه ذبح عملي است كه در آن ذكر خداوند جائز است و هر جايي كه ذكر خداوند در آن مشروع باشد ذكر نبي نيز جائز است مانند شروع اقامه نماز)) .

           ت‌-    (كتاب اعانه الطالبين اثر امام سيد ابوبكر سيد بكري – ج1/234 ) كه از مهمترين كتب فقهي مذهب شافعي است : سنت است قبل از اقامه صلوات فرستاد همچنانكه نووي فرموده و شيخ ما يعني ابن زياد (از فقهاي شافعي)بر آن اعتماد نموده است .

           ث‌-    (كتاب جواهر الفتواي اثر علامه عبدالكريم مدرس ج1 /100): (( و سنت است قبل از اقامه صلوات همچنانكه گروه كثيري از علماي رباني فرموده اند .)).

           ج‌-     (كتاب شرح منهج اثرامام قاضي زكرياي انصاري ج1/310) كه امام انصاري از بزرگترين علماي اسلام و كتاب وي از مهمترين مراجع فقه شافعي است  )): اما صلوات پيش از اقامه سنت است و از شيخ ما شوبري (از فقهاي شافعي) اين موضوع پرسيده شد اشان فرمودند سنت است و من اين موضوع را از جماعت كثيري از علماي دين شنيدم )).

           ح‌-     (كتاب ارشاد الانام اثر علامه عبدالكريم مدرس ج1/67): (( و صلوات پيش از اقامه سنت است بر اساس آنچه كه در كتب مورد اعتماد آمده و از جمله ي آنها كتاب (حاشية الجمل علي الفتح الوهاب) است و همچنين بنا به دلايل زير :اولا صلوات بر رسول از طرف حق تعالي امر شده و امر مربوط خاص به زمان و يا مكاني نيست. ثانيا امر به صلوات در قرآن براي وجوب است در محلهاي واجب و رد بقيه ي موارد بر حالت سنت بودن باقي مي ماند و در باب تطوع و امور مستحب باقي قرار مي گيرد كه بابي وسيع از رحمت حق تعالي است .ثالثا آنچه بدعت ناميده اند نشانه جهل آنها است چرا كه بدعتمذكور لغوي است و آنچه در شريعت نهي شده بدعت اصطلاحي است نه لغوي و آن هر چيزتازه و مخالف شرع مي باشد.

           خ‌-     در خاتمه بايد گفته شود صلوات بر رسول دعا براي حضرت ايشان استكه جز افراد نا آگاه و معارض رسول الله كسي با آن مخالفت نمي كند . 

فضائل

عبادت در نیمه ی شعبان     

تحقیق و گردآوری : امجد امام

××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××××

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمد لله رب العالمین و الصلاه و السلام علی رسوله الامین و علی آله واصحابه و اتباعه الی یوم الدین.

همانگونه  که می دانیم در کلام الله  مجید و همچنین در احادیث روایت شده از حضرت رسول (ص) ، ذکرحق تعالی ،دارای اهمیت فوق العاده ای می باشد بطوریکه قرآن کریم مایه ی آرامش دلها در دنیا  و سعادت ابدی را  منوط به ارتباط بندگان با ذات احدیت خدا قرار داده است . حد اقل وسیله ی ارتباطی با الله تعالی نمازهای واجب پنجگانه و بقیه ی وا جبات  عبادتی بوده و نوافل و سنتها و اذکار و تحصیل علوم و معارف دینی، حکم تکمیل کننده در کسب فضائل را دارا می باشند.

 از طرف دیگر اوقات و حتی اماکنی وجود دارند که ذکر حق تعالی در آنها تاثیرات و فضل بیشتری دارد .یکی از این اوقات شب نصف شعبان است که در مورد فضائل یاد و ذکر باری تعالی در این شب احادیثی از حضرت (ص) روایت شده که این رساله ، تحقیقی است پیرامون فضایل شب نصف شعبان و اهمیت ذکر خداوند منان در این شب که مطالب جمع آوری شده بر اساس منابع معتبر فقهی و حدیثی و تفاسیر اهل سنت وجماعت می باشد ، امید است این نوشتار قدمی باشد در جهت احیای سنن مصطفوی و باعث رضای پررودگار (آمین )

 یاد آوری 1 :

بنا به نظر جمهور علما ی اهل سنت و جماعت عمل کردن به احادیث ضعیف در کسب فضائل اعمال ، جائز بوده و باعث تقرب به درگاه باری تعالی خواهد بود ، لذا برخی از احادیث این رساله که در طبقه ی احادیث  ضعیف قرار دارد به این علت مورد استناد قرار گرفته که عبادت در ایام بخصوصی از سال "همچون  نیمه ی شعبان" در زمره ی فضائل اعمال و ترغیب و ترهیب [1]  می باشد .

یاد آوری 2 :

با توجه به احادیث روایت شده از حضرت (ص) سراسر ماه شعبان دارای اهمیت ویژه ای برای عبادت است خصوصا اینکه بدنبال آن ماه رمضان می آید که جهت پرهیز از اطاله ی سخن تنها به بررسی فضائل نصف شعبان می پردازیم .

فضائل ذکر در کلام پروردگار

اگر به سیاق آیاتی از قرآن که در باب ذکر خدا آمده نگاهی بیفکنیم گاه  می بینیم که بندگان بر یاد خدا مامور و فرا خوانده می شوند :(( یا ایها الذین آمنوا اذکروا الله ذکر ا کثیرا و سبحوه بکره و اصیلا :ای ایمان داران خدا را بسیار یاد کنید و او را بامداد وشامگاه تسبیح نمائید))

 و گاه فراموشی خدا و عدم ذکر و یاد او را بر ما یاد آور می شود که نتایجی چون نزدیک شدن شیطان به انسان ، خود فراموشی ، زندگانی ناگوار ، نابینا شدن روز قیامت و ... را در پی دارد :

(( ومن یعش عن ذکر الرحمن نقیض له شیطانا فهو له قرین: و هر کس از یاد خدای رحمان روی بگرداند شیطانی برایش قرار می دهیم که قرین وی است  . )) و در جایی دیگر می فرماید ((و من اعرض عن ذکری فان له معیشه ضنکا و یحشر  یوم القیامه اعمی : و هر آنکس که از یاد من دوری بجوید پس برای او زندگانی ناکواری خواهد بود و روز قیامت  نابینا برانگیخته می شود )) ((و لا تکونوا کالذین نسوا الله فانساهم انفسهم :و همچون کسانی نباشید که خدا را فراموش کرده اند تا خداوند آنها را از یاد خودشان برده است  )) ((الا بذکر الله تطمئئ القلوب: آگاه باشید، که دلها به یاد خدا آرام می گیرد. ))

اگر یاد و ذکر حق به فراموشی سپرده شود "همانگونه که امروزه همه دچار آن هستیم" وعده ی قرآن در موردمان به حقیقت می پیوندد ، وعده ای که نتایج آن را در لحظه لحظه ی زندگانی می بینیم اما عبرت نمی و در حالی که پروردگارمان همواره با  ما است، ما از او و یاد و ذکر او غافلیم. وقت آن رسیده که  به دامان کتاب مقدس الهی و سنت رسول گرامی برگردیم و از چشمه سارهای توحید و محبت و صفای حقیقی "که همانا بندگی الله است"دلهای زنگار گرفته وسیاه شده مان را صفایی دهیم و آرامشی بر قلب و روحمان ارزانی داریم ،قرآن می فرماید((الم یأن للذین آمنوا أن تخشع قلوبهم لذکر الله :آیا آنان را که مومنانند وقت آن فرا نرسید که دلهایشان به ذکر خدا خاشع شود  ))

نیمه ی شعبان در احادیث نبوی

اگر چه برخی از مفسران آیات 3 و 4سوره ی دخان یعنی ((انا انزلناه فی لیله مبارکه انا کنا منذرین ¯ فیها یفرق کل امر حکیم:ما فرو فرستادیم این کتاب را در شبی مبارک،همانا ما بیم دهنده ی بندگانیم¯درین شب حکم کنند ( بنهند برجای خویش) هر امر استوار را )) را در مورد شب نصف شعبان  دانسته اند اما آنگونه که امام قرطبی [2] و بقیه ی مفسران  در تفسیر این آیات می فرمایند نظر صحیح این است که آیات مزبور در مورد شب لیله القدر بوده و آنچه که  در باره ی شب نصف شعبان وارد شده همه برگرفته از احادیث حضرت (ص) می باشد که در ادامه به معرفی آنها خواهیم پرداخت:

حدیث 1 :

((اربع لیال کایامهن و ایامهن کلیالیهن یبر الله فیهن القسم و یعتق النسم و یعطی فیهن الخیر الجذیل : لیله القدر و صباحها ، لیله النصف من شعبان و صباحها ، لیله عرفه و صباحها و لیله الجمعه و صباحها))(( التاج لجامع الاصول ج2 / 92))

ترجمه : امام ابو نعیم  این حدیث رابه سند صحیح روایت نموده که حضرت (ص) فرمودند : (فضل عبادت در) چهار شب همچون روزهایشان بوده و روزهایشان نیز چون شب هایشان می باشند و خدواند در این شب و روزها ، قسم را برآورده می کند و بندگان را (از سزای اعمال ) آزاد می نماید و اجر و پاداشی شایسته (به بندگان) عطا می کند  و آنها شب و روزِ قدر و نصف شعبان و عرفه و جمعه می باشند .))

  نکته : در این باب احادیث دیگری در فضائل روزها و شب های یاد شده وجود دارد که امام بیهقی آنها را در کتابی به نام فضائل الاوقات گرد آوری نموده است . 

    حدیث2 :

 ((أتانی جبرئیل علیه السلام فقال :هذه لیله النصف من شعبان و لله فیها عتقاء من النار بعدد شعور غنم کلب و لا ینظر الله فیها الی مشرک و لا شاحن و لا الی قاطع رحم و لا الی مسبل و لا الی عاق لوالدیه و لا الی مدمن خمر  ))  ((الترغیب و الترهیب ج2/118))

ترجمه: امام بیهقی حدیثی را روایت نموده که  حضرت ام المومنین عائشه ی صدیقه فرمود که رسول الله  (ص) فرمودند : جبرئیل امین نزدم آمد و گفت امشب شب نصف شعبان است و خداوند بندگانی به عدد موی گوسفندان طایفه ی کلب  را از آتش آزاد می نماید  و پروردگار در این شب به "مشرک و شاحن (کسی که میان مسلمانان اختلاف می اندازد ) و قطع کننده ی صله ی رحم و متکبر و کسی که پدر و مادرش را عاق کند و همچنین به کسی که دائم الخمر(همیشه مست)است " نظر رحمت نخواهد انداخت.

توضیح :  آزاد شدن بندگان از آتش به معنی بخشودگی و عفو آنها از طرف باری تعالی است و منظور از عدد موی گوسفندان طایفه ی کلب نشان دادن کثرت بخشوده شدگان است است . همچنین این حدیث دال بر این است که در شب نصف شعبان پروردگار نظر رحمت خود را بر بندگان خواهد انداخت و جز افرادی که در حدیث ذکر شده ،همه مشمول این رحمت خواهند شد .

حدیث 3:

 ((ان الله عزوجل ینزل لیله النصف من شعبان الی سماءالدنیا فیغفر لاکثر من عدد شعور غنم کلب ))((تفسیر قرطبی ج16/127))

ترجمه :  این حدیث را امام ابن ماجه  و ترمذی و امام احمد بن حنبل روایت نموده اند که حضرت عایشه (رض) فرمود : رسول الله(ص) فرمودند : همانا خداوند الله تعالی عزو جل در شب نصف شعبان نظر رحمت خود را بر آسمان دنیا می اندازد و بندگانی  بیش از عدد موی گوسفندان طایفه ی کلب  را می بخشد .

حدیث 4 :

))اذا کانت لیله النصف من شعبان فقوموا لیلتها و صوموا یومها فان الله تبارک و تعالی ینزل لغروب الشمس الی سماءالدنیا فیقول الا من مستغفر فاغفر له  ، الا من مسترزق فارزقه ، الا من مبتلی فاعافیه ، الا کذ ا و الا کذا حتی یطلع الفجر )) ((تفسیر قرطبی ج16/127  و التاج لجامع الاصول ج2/ 93   ))

ترجمه : امام ابن ماجه راویت نموده که حضرت علی (رض) از رسول الله روایت نموده که فرمودند:هرگاه شب نصف شعبان آمد شبش را (با عبادت پروردگار) به پا دارید و روزش را روزه بگیرید همانا که با غروب خورشیدِ شب نصف شعبان حق تعالی با نظر رحمت خود به آسمان دنیا نگریسته و می فرماید : آیا نیست طلب بخشش کننده ای تا او را ببخشایم ،آیا نیست طلب کننده ی روزی ، تا او را رزق دهم ،  آیا نیست بیمار و مبتلایی تا او را عافیت دهم و همچنین ... تا طلوع صبح ، (این مرحمت خدا ادامه دارد.)

حدیث 5 :

 ((قام رسول الله (ص) من الیل فصلی فاطال السجود حتی ظننت أنه قد قبض ... یقول فی سجوده : آعوذ بعفوک من عقابک و أعوذ برضاک من سخطک و أعوذ بک منک الیک لا احصی ثناء علیک أنت کما أثنیت علی نفسک .... فقال أتدرین أی لیله ؟ قلت و الله  اعلم و رسوله . قال هذه لیله النصف من شعبان ان الله یطلع علی عباده فی لیله النصف من شعبان فیغفر للمستغفرین و یرحم للمسترحمین ...)) ((الترغیب و الترهیب ج2/119))

ترجمه : امام بیهقی حدیثی را از حضرت عائشه روایت نموده که در بخشی از آن آمده که : رسول الله (ص) درشب قیام نمود و به نماز ایستاد و سجده ی نمازشان آنچنان طولانی گشت که گمان بردم رسول الله قبض روح گشته ... و درهنگام سجود شنیدم که می فرمود : پروردگارا  پناه می برم به عفو تو از عقاب تو و پناه می برم  به رضای تو از ناخشنودی تو و از تو به تو پناه می برم و به سوی تو می آیم کسی ثنای تو را آنچنانکه شایسته است نگفته و تو آنچنانی که خود ثنا گفته ای ... پس رسول الله (ص) فرمود ای عائشه می دانی امشب چه شبی است ؟ عرض کردم خدا و رسول خدا آگاهند سپس رسول الله (ص) فرمودند امشب نصف شعبان است و همانا خداوند  در این شب بر بندگان خویش ( نظر رحمت خود ) را می افکند و استغفار کنندگان را می بخشد و جویندگان رحمت خدا را مشمول رحمت خود قرار می دهد...))

نکاتی از احادیث یاد شده :

v    قیام شب نصف شعبان با عبادت پروردگار همچون نماز و قرائت قرآن و ذکر باری تعالی و ...

v    روزه ی روز نصف شعبان

v    توبه و استغفار ا ز گناهان و درخواست بخشش و رزق و طلب عافیت از گرفتاریها و ناملایمات و ...

بنابراین ادای نماز قضا و یا سنت و اذکار و تسبیحات در این شب نه تنها بدعت نبوده بلکه از مستحبات اند .

پاسخ چند سوال

سوال : 1- آیا حلقات ذکر دسته جمعی در شب نصف شعبان بدعت و نارواست یا خیر؟

2- آیا تلاوت قرآن  وخواندن سوره های بخصوصی چون سوره ی (یس)  به صورت فردی یا گروهی در مساجد یا خانه ها در شب نصف شعبان صحیح است ؟

3- آیا اینکه یکی از حاضرین در مجالس دعا نموده و دیگران (آمین) می گویند صحیح است یا خیر ؟

برای پاسخ به پرسش های فوق نظر خوانندگان گرامی را به احادیث زیرجلب می کنیم :

1- ((عن ابی هریره (رض) قال قال رسول الله (ص) :ما اجتمع قوم فی بیت من بیوت الله یتلون کتاب الله و یتدارسونه الا نزلت علیهم السکینه و غشیتهم الرحمه  و حفتهم الملائکه و ذکرهم الله فیمن عنده))   (رواه مسلم )

ترجمه : امام مسلم روایت نموده که حضرت ابوهریره از حضرت رسول (ص) روایت نموده که فرمودند :هر گروهی که در خانه ای از خانه های خدا جمع شوند و کتاب خدا را تلاوت نموده و آن را  تعلیم و تعلم نمایند ،بر آنها آرامش نازل گشته و رحمت خدا آنها را فرا می گیرد و فرشتگان دور و بر آنان را می گیرند و پروردگار در بین مقربین درگاهش ، آنها را یاد می کند .      ((ریاض الصالحین  ))  

2- ((عن ابی هریره (رض) عن رسول الله (ص) :من قرأ یس فی یوم و لیله ابتغاء وجه الله غفر له)) :

ترجمه: امام مالک و ابن حبان و ابن السنی و طبرانی روایت نموده اند از حضرت ابو هریره که رسول الله (ص) فرمودند : هر کس در شبانه روز ،سوره ی (یس) را به خاطر رضای خدا بخواند بخشوده خواهد شد. ((اذکار امام نووی ج3/277))

3- امام طبرانی و همچنین حافظ هیثمی روایت نموده اند که )): ان حبیب بن مسلمه الفهری و هو مستجاب الدعاء:سمعت رسول الله (ص) یقول لا  یجتمع ملأ فیدعو بعضهم و یومن سائرهم الا اجابهم الله )) یعنی : حبیب بن مسلمه الفهری که مستجاب الدعوه بوده فرمود که :از رسول الله (ص) شنیدم که می فرمود : هر جماعتی که جمع شده و بعضی از آنها دعا نموده و دیگران (آمین) بگویند ، خداوند دعای انها را اجابت می نماید .              ((مجمع الزوائد حافظ هیثمی ج5/170))

حافظ هیثمی در باره ی این حدیث می فرماید:  ))تمام راوایان این حدیث صحیح اند به غیر از ابن لهیعه و او (حسن الحدیث) است)) .

با توجه به احادیث مزبور که همه علاوه بر (صحیح ) و یا (حسن )  بودن در زمره ی فضائل اعمال است بنا براین در پاسخ به پرسشهای فوق باید گفت نه تنها تلاوت قرآن و ذکر و دعای دسته جمعی در شبی همچون نصف شعبان ، بدعت نیست بلکه در زمره ی فضائل اعمال بوده و مستحب می باشند .

سوال :آیا نماز بخصوصی با شرایط ویژه در شب نصف شعبان در احادیث وارد شده یا خیر ؟ در پاسخ این سوال باید گفت در هیچ یک از کتابهای معتبر فقهی و یا حدیث روایت و یا اثری در این زمینه وجود ندارد. شیخ عبد الحی محمد عبد الحکیم الکنوی در کتاب ((آلاثار المروفعه فی الاخبار الموضوعه)) در این باره می نویسد: آنچه در باب نمازهای بخصوص دشب نصف شعبان روایت شده به اتفاق علمای حدیث شناس قابل اعتماد حتی در حد احادیث ضعیف نیز نمی باشد اما در باب فضل عبادت در این شب احادیثی وارد شده که دلالت دارند بر اینکه رسول الله (ص)  در این شب بسیار عبادت نموده و عبادات او شامل دعا و نماز سنت و تلاوت قرآن و... می شده است .

سلف صالحین و شبهایی چون نصف شعبان :

در خاتمه باید گفته شود سلف صالح ما علاوه بر اینکه همواره در انجام اوامر الهی و پرهیز از نواهی و ادای سنن نبوی همواره از هم گوی سبقت می ربودند ، در ایام بخصوصی همچون ماه رمضان ، شب قدر ، شبهای عیدین ، شب و روز جمعه و ... از رحمت واسعه ی الهی بهره ها برده و به احیای سنن مصطفوی می پرداختند و در شبی چون نصف شعبان با حضور در مساجد به ادای نماز و یا تلاوت قرآن واذکار و تعلیم و تعلم قرآن و حدیث و فقه و ... مشغول می شدند ،امید است ما نیز با تأسی به رفتار سلف صالح  ، به احیای سنن رسول الله بپردازیم . در خاتمه اشاره می شود که بزرگان طریقه ی مبارکه ی نقشبندیه خصوصا مشایخ بیاره ی شریفه که پزشک دردها و بیماریهای ظاهری و باطنی بوده اند با مراجعه به داروخانه ی قران و سنت داروهای خصوصی و عمومی زیادی برای مسلمانان تجویز نموده اند که به عنوان نمونه و به مناسبت شب نصف شعبان به دعا و دستور مخصوص این شب که از گذشته در خانقاه بیاره  طویله خوانده شده اشاره می شود دعایی که در زیر می آید دعایی است که حضرت شاه محمد علاء الدین والد حضرت پیر کبیر شاه محمد عثمان سراج الدین دستور فرموده اند و طریقه ی خواندن آن چه به صورت جمعی و چه به صورت فردی به صورت زیر است :

1 -  ذکر ((اللهم صل علی سیدنا محمد و علی آله و صحبه و سلم ))   3 بار

2- خواندن سوره مبارکه ی ((یس)) 3 بار

3- خواندن دعای ذیل پس از خواندن هر بار سوره ی‌((یس))

در ضمن قرآئت سوره یس و دعای مزبور در مرتبه ی اول به نیت سلامتی دینی و دنیایی عمر خود و خانواده  و در مرتبه ی دوم به نیت رزق و روزی حلال و در مرتبه ی سوم به نیت دفع بلا خوانده شود . و در هنگام خواندن  قران و دعا ، قطع و صحبت نشود .

رسشی مبنی بر اینکه آیا تجمع برخی از مسلمانان در شب نیمه ی شعبان در مساجد و تلاوت قرآن و دعا و فرستادن صلوات بر رسول اکرم(ص) و ...  جزء  امور بدعی شمرده شده و یا اساسی در سنن رسول الله (ص) و سلف صالح  دارد ؟

من یطع الرسول فقد اطاع الله      

 هر آنئس که از رسول خدا اطاعت نمود همانا از خداوند اطاعت کرده است

 ۱- الوحده خیر من جلیس السوء --اخرجه حاکم                              

ترجمه : تنهایی بهتر از همنشینی با بدکار است -  منبع :مستدرک امام حاکم

۲- من حسن اسلام المرء ترکه ما لا یعنیه -- رواه مسلم

ترجمه : از (نشانه های )خوبی اسلام مومن ترک نمودن کارهای بیهوده است - منبع:صحیح مسلم

۳- الندم توبه --سنن ابن ماجه

ترجمه :پشیمانی  (خود) توبه است  - منبع: سنن ابن ماجه

۴- استتمام المعروف خیر من ابتدائه --اخرجه الطبرانی

ترجمه : تمام نمودن کار نیک بهتر از شروع آن است -- معجم الکبیر طبرانی

۵:الاعمال بالخواتیم --رواه البخاری

ترجمه : اعمال آدمی (بسته ) به سرانجام آنها است. - منبع :صحیح بخاری